1 ml eritma tarkibida: Faol modda: epinefrin (adrenalin) – 1,00 mg Yordamchi modda: natriy xlorid – 8,00 mg, natriy disulfit (natriy metabisulfit) – 1,00 mg, xlorobutanol gemigidrat (xlorobutanolgidrat), 5,00 mg xlorobutanolga ekvivalent, dinatriy edetat – 0,50 mg, glitserol (glitserin) – 60,00 mg, xlorid kislotasi (tuz kislotasi) – pH 2,5-4,0 gacha, in'ektsiya uchun suv – 1 ml gacha.

dori vositalari, zardoblar qo‘llanilganda, qon quyilganda, oziq-ovqat mahsulotlari iste’mol qilinganda, hasharot chaqqanida yoki boshqa allergenlar kiritilganda rivojlanadigan darhol tipdagi allergik reaksiyalar (jumladan, eshakemi, angionevrotik shish, anafilaktik shok); jismoniy zo‘riqish astmasi; bronxial astma (astmatik statusni bartaraf etish), narkoz vaqtida bronxospazm; asistoliya (jumladan, to‘satdan rivojlangan III darajali atrioventrikulyar blokada fonida); teri va shilliq qavatlarning yuzaki tomirlaridan qon ketishi (jumladan, milkdan); mos hajmdagi suyuqliklarni to‘ldirishga javob bermaydigan arterial gipotenziya (jumladan, shok, bakteriemiya, ochiq yurak operatsiyalari, buyrak yetishmovchiligi); mahalliy anestetiklarning ta’sirini uzaytirish zarurati; to‘liq atrioventrikulyar blokada epizodlari (sinkopal holat rivojlanishi bilan (Morganyi-Adams-Stokes sindromi)); qon ketishini to‘xtatish (tomirlarni toraytiruvchi vosita sifatida).

preparatning har qanday komponentiga yuqori sezuvchanlik; gipertrofik obstruktiv kardiomiyopatiya, taxiaritmiya, qorinchalar fibrillyatsiyasi, surunkali yurak yetishmovchiligi II B - III bosqich; feoxromotsitoma; o'tkir va surunkali arterial yetishmovchilik; giperkaliemiya; allergik bo'lmagan genezli shok (jumladan, kardiogen, travmatik, gemorragik); sovuq shikastlanishi; organik bosh miya shikastlanishlari; yopiq burchakli glaukoma; 18 yoshgacha bo'lgan bolalar (bevosita hayot uchun xavfli holatlar bundan mustasno); homiladorlik, emizish davri; umumiy anesteziya uchun inhalyatsion vositalarni (galotan) bir vaqtda qo'llash. Epinefrin va mahalliy anestetiklar kombinatsiyasi barmoqlar va oyoq barmoqlari uchun mahalliy anesteziya uchun ishlatilmaydi, chunki to'qimalarning ishemik shikastlanish xavfi mavjud. Shoshilinch holatlarda barcha kontraindikatsiyalar nisbiy hisoblanadi. Ehtiyotkorlik bilan metabolik atsidoz; ishkemik yurak kasalligi; arterial gipertenziya; giperkapniya, gipoksiya; qorinchalar fibrillyatsiyasi; qorinchalar aritmiyasi; o'pka gipertenziyasi; gipovolemiya; miokard infarkti; qon tomirlarning okklyuzion kasalliklari (jumladan, anamnezda – arterial emboliya, ateroskleroz, Byurger kasalligi, diabetik endarteriit, Reyno kasalligi); diyabet; gipertireoz; uzoq davom etgan bronxial astma va emfizema; miya aterosklerozi; Parkinson kasalligi; tetraplegiya; qon ketish sindromi; prostata bezining gipertrofiyasi va/yoki siyishdagi qiyinchiliklar; keksalik yoshi; parezlar va falajliklar; umurtqa miya shikastlanishida pay reflekslarining oshishi.

Teriga, mushak ichiga, vena ichiga tomchilab. Zudlik bilan yuzaga keladigan allergik reaksiyalar (anafilaktik shok): vena ichiga sekin 0,1-0,25 mg 10 ml 0,9 % natriy xlorid eritmasida suyultirib yuboriladi, zarurat tug‘ilganda vena ichiga tomchilab 1:10000 konsentratsiyada yuborishni davom ettiriladi. Hayot uchun bevosita xavf bo‘lmaganda, mushak ichiga yoki teri ostiga 0,3-0,5 mg yuborish afzal, zarurat tug‘ilganda 10-20 daqiqadan so‘ng 3 martagacha takroran yuborish mumkin. Bronxial astma: teri ostiga 0,3-0,5 mg, zarurat tug‘ilganda har 20 daqiqada 3 martagacha takroriy dozalarda yuborish mumkin yoki vena ichiga 0,1-0,25 mg 1:10000 konsentratsiyada suyultirib yuboriladi. Asistoliya holatida: yurak ichiga 0,5 mg (10 ml 0,9 % natriy xlorid eritmasi yoki boshqa eritmada suyultiriladi); reanimatsiya tadbirlari vaqtida – 0,5-1 mg (suyultirilgan holda) vena ichiga har 3-5 daqiqada yuboriladi. Agar bemor intubatsiya qilingan bo‘lsa, endotrakeal instillyatsiya mumkin – doza vena ichiga yuboriladigan dozadan 2-2,5 baravar ko‘p bo‘lishi kerak. Qon ketishini to‘xtatishda: preparat eritmasiga namlangan tamponlar ko‘rinishida mahalliy qo‘llaniladi. Arterial gipotenziyada: vena ichiga tomchilab 1 mkg/min, yuborish tezligini 2-10 mkg/min gacha oshirish mumkin. Mahalliy anestetiklarning ta’sirini uzaytirish uchun: 0,005 mg/ml konsentratsiyada (doza ishlatilayotgan anestetik turiga bog‘liq), orqa miya anesteziyasi uchun – 0,2-0,4 mg. Morganyi-Adams-Stokes sindromi (bradiaritmik shakli)da 1 mg 250 ml 5 % glyukoza eritmasida vena ichiga, infuziya tezligini asta-sekin yurak qisqarishlarining minimal yetarli soniga erishilgunga qadar oshirib boriladi. Qon tomirlarni toraytiruvchi vosita sifatida: vena ichiga tomchilab 1 mkg/min, yuborish tezligini 2-10 mkg/min gacha oshirish mumkin. Bolalar amaliyotida qo‘llanilishi: Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar (asistoliya): vena ichiga, 10-30 mkg/kg har 3-5 daqiqada, sekin. 1 oydan katta bolalar: vena ichiga, 10 mkg/kg (keyinchalik zarurat tug‘ilganda har 3-5 daqiqada 100 mkg/kg yuboriladi (kamida 2 standart doza yuborilgandan so‘ng har 5 daqiqada yuqoriroq dozalar – 200 mkg/kg ishlatilishi mumkin). Endotrakeal yuborish mumkin. Bolalarda anafilaktik shokda: teri ostiga yoki mushak ichiga 0,01 mg/kg (maksimal – 0,3 mg), zarurat tug‘ilganda ushbu dozalar har 15 daqiqada (3 martagacha) takroran yuboriladi. Bolalarda bronxospazmda: teri ostiga 10 mkg/kg (maksimal – 0,3 mg), zarurat tug‘ilganda doza har 15 daqiqada (3-4 martagacha) yoki har 4 soatda takrorlanadi.

Nojo'ya ta'sirlar tez-tezligi Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti tasnifiga muvofiq aniqlangan: juda tez-tez (≥ 1/10), tez-tez (≥ 1/100, < 1/10), kamdan-kam (≥ 1/1000, < 1/100), kam (≥ 1/10000, < 1/1000), juda kam (< 1/10000), alohida xabarlarni o'z ichiga oladi. Immun tizimi tomonidan buzilishlar: kamdan-kam – angionevrotik shish, bronxospazm, teri toshmasi, ko'p shaklli eritema. Nerv tizimi tomonidan buzilishlar: tez-tez – bosh og'rig'i, tashvish holati, tremor, tik; kamdan-kam – bosh aylanishi, asabiylik, charchoq, ko'ngil aynishi, qusish, shaxsiyat buzilishlari (psixomotor qo'zg'alish, dezorientatsiya, xotira buzilishi, psixotik buzilishlar: tajovuzkor yoki vahimali xatti-harakatlar, shizofreniyaga o'xshash buzilishlar, paranoya), uyqu buzilishi, mushaklarning qaltirashi. Yurak tomonidan buzilishlar: kamdan-kam – stenokardiya, bradikardiya yoki taxikardiya, yurak urishini sezish, arterial bosimning oshishi yoki pasayishi, yuqori dozalarda – qorinchalar aritmiyalari (qorinchalar fibrillyatsiyasini o'z ichiga oladi); kam – aritmiya, ko'krak qafasida og'riq, o'pka shishi. Tomirlar tomonidan buzilishlar: kamdan-kam – arterial bosimning oshishi yoki pasayishi; kam – o'pka shishi. Ovqat hazm qilish tizimi tomonidan buzilishlar: tez-tez – ko'ngil aynishi, qusish. Teri va teri osti to'qimalari tomonidan buzilishlar: kamdan-kam – terlashning kuchayishi. Buyrak va siydik chiqarish yo'llari tomonidan buzilishlar: kam – siydik chiqarishning qiyinlashuvi va og'riqli bo'lishi (prostata bezining gipertrofiyasida). Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar: kamdan-kam – mushak ichiga yuborish joyida og'riq yoki kuydiruvchi hissi. Laborator va instrumental ma'lumotlar: kam – gipokaliemiya.

Simpatomimetik, α- va β-adrenoretseptorlarga ta'sir qiladi. Ta'siri retseptorga bog'liq adenilattsiklazani hujayra membranasining ichki yuzasida faollashtirishi, hujayra ichidagi siklik adenozinmonofosfat (sAMF) va kalsiy (Ca2+) ionlari kontsentratsiyasini oshirishi bilan bog'liq. Juda past dozalarda, yuborish tezligi 0,01 mkg/kg/min dan kam bo'lsa, skelet mushaklari tomirlarining kengayishi natijasida arterial bosimni pasaytirishi mumkin. Yuborish tezligi 0,04-0,1 mkg/kg/min bo'lsa, yurak qisqarishlari chastotasi va kuchini, qonning urish hajmini va daqiqalik hajmini oshiradi, umumiy periferik tomir qarshiligini kamaytiradi; 0,02 mkg/kg/min dan yuqori tezlikda tomirlarni toraytiradi, arterial bosimni (asosan, sistolik) va umumiy periferik tomir qarshiligini oshiradi. Pressor effekti qisqa muddatli reflektor yurak qisqarishlari chastotasining sekinlashuviga olib kelishi mumkin. Bronxlarning silliq mushaklarini bo'shashtiradi. 0,3 mkg/kg/min dan yuqori dozalarda buyrak qon oqimini, ichki organlar qon ta'minotini, me'da-ichak trakti tonusi va motorikasini kamaytiradi. Qovoqni kengaytiradi, ko'z ichidagi suyuqlik ishlab chiqarilishini va ko'z ichki bosimini kamaytirishga yordam beradi. Giperglikemiyani (glikogenoliz va glyukoneogenezni kuchaytiradi) chaqiradi va plazmadagi erkin yog' kislotalari miqdorini oshiradi. Miyokardning o'tkazuvchanligi, qo'zg'aluvchanligi va avtomatizmini oshiradi. Miyokardning kislorodga bo'lgan ehtiyojini oshiradi. Antigenlar tomonidan induktsiyalangan gistamin va leyotrienlarning ajralishini ingibitsiya qiladi, bronxiol spazmini bartaraf etadi, ularning shilliq qavati shishining rivojlanishini oldini oladi. Teri, shilliq qavatlar va ichki organlarda joylashgan α-adrenoretseptorlarga ta'sir qilib, tomirlarni toraytiradi, mahalliy anestezik vositalarning so'rilishini kamaytiradi, mahalliy anesteziya davomiyligini oshiradi va toksik ta'sirini kamaytiradi. β2-adrenoretseptorlarni stimulyatsiya qilish hujayradan kaliy (K+) ionlarining chiqarilishini kuchaytiradi va gipokaliemiyaga olib kelishi mumkin. Intrakavernoz yuborilganda kavernoz jismlarning qon bilan to'lishini kamaytiradi. Terapetik effekt deyarli darhol, vena ichiga yuborilganda rivojlanadi (ta'sir davomiyligi – 1-2 daqiqa), teri ostiga yuborilgandan so'ng 5-10 daqiqada (maksimal effekt – 20 daqiqadan so'ng), mushak ichiga yuborilganda – effekti boshlanish vaqti o'zgaruvchan.

Davolanish davrida qon zardobida kaliy (K+) ionlari konsentratsiyasini aniqlash, arterial bosimni o‘lchash, diurez, daqiqalik qon aylanish hajmi, elektrokardiogramma, markaziy venoz bosim, o‘pka arteriyasidagi bosim va o‘pka kapillyarlarida zaklinivanie bosimini o‘lchash tavsiya etiladi. Miokard infarktida epinefrinning ortiqcha dozalari miokardning kislorodga bo‘lgan ehtiyojini oshirish orqali ishemiyani kuchaytirishi mumkin. Plazmadagi glyukoza darajasini oshiradi, shu sababli qandli diabetda insulin va sulfonilmochevina hosilalarining yuqoriroq dozalari talab qilinadi. Epinefrinni uzoq muddat qo‘llash maqsadga muvofiq emas (periferik tomirlarning torayishi, bu esa nekroz yoki gangrena rivojlanishiga olib kelishi mumkin). Tug‘ruq vaqtida arterial bosimning pasayishini tuzatish uchun qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki bu tug‘ruqning ikkinchi bosqichini kechiktirishi mumkin; bachadon qisqarishini susaytirish uchun katta dozalarda yuborilganda uzoq davom etuvchi bachadon atoniyasi va qon ketishiga olib kelishi mumkin. Davolashni to‘xtatishda doza asta-sekin kamaytirilishi kerak, chunki davolashni to‘satdan to‘xtatish og‘ir arterial gipotenziyaga olib kelishi mumkin. Ishqorlar va oksidlovchi vositalar ta’sirida oson parchalanadi. Preparat tarkibiga kiruvchi natriy metabisulfit allergik reaksiya, shu jumladan anafilaksiya va bronxospazm simptomlarini chaqirishi mumkin, ayniqsa astma yoki allergiya anamneziga ega bemorlarda. Epinefrinni tetraplegiyali bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak, chunki bunday shaxslarda epinefringa sezuvchanlik oshgan bo‘ladi. Adrenalin qo‘llanganda arterial bosimning keskin oshishi qon quyilishiga olib kelishi mumkin, ayniqsa yurak-qon tomir kasalliklariga ega keksa bemorlarda. Parkinson kasalligiga chalingan bemorlarda adrenalin qo‘llanganda psixomotor qo‘zg‘alish yoki kasallik simptomlarining vaqtinchalik kuchayishi kuzatilishi mumkin, shu sababli ushbu toifadagi shaxslarda adrenalin qo‘llashda ehtiyotkorlikka rioya qilish zarur. Nekroz rivojlanishining oldini olish uchun bir joyga takroran yubormaslik kerak. Preparatni dumba mushaklariga yuborish tavsiya etilmaydi. Epinefrinni keksa bemorlarda, yurak ishemik kasalligi, arterial gipertenziya, qandli diabet, gipertireoz, prostata bezining gipertrofiyasi va siydik chiqarish buzilishi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Epinefrinni uzoq davom etuvchi bronxial astma, o‘pka emfizemasi va yurakning organik shikastlanishi (o‘pka yuragi) bo‘lgan bemorlarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash zarur. Epinefrin yurak ritmi buzilishi va miokard ishemiyasini chaqirishi mumkin, ayniqsa yurak ishemik kasalligi yoki kardiomiopatiyasi bo‘lgan bemorlarda. Epinefrin yurak chiqishini oshiradi va periferik tomirlarni toraytiradi, bu o‘pka shishining rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Epinefrin buyrak arteriolalarini toraytiradi, bu oliguriya va buyrak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. Epinefrinni mushak ichiga yuborishda sonning old-yon yuzasiga (sonning lateral keng mushagiga) yuborish kerak. Kichikroq mushaklarga (masalan, deltoid mushak) yuborish tavsiya etilmaydi. Anafilaksiyani davolash uchun epinefrin yuborilgan joyda Clostridia sababli nekrotik fassit va mushak nekrozi (gazli gangrena)ni o‘z ichiga olgan teri va yumshoq to‘qimalarning og‘ir infeksiyalari kamdan-kam hollarda kuzatilgan. Bemorlar epinefrin yuborilgan joyda doimiy qizarish, teri haroratining oshishi, shish yoki og‘riq kabi infeksiya simptomlari paydo bo‘lsa, darhol tibbiy yordamga murojaat qilish zarurligi haqida ogohlantirilishi kerak. Preparatni barmoqlar, qo‘l va oyoq panjalari tomirlariga yuborish mumkin emas, chunki epinefrin kuchli vazokonstriktor bo‘lib, qon ta’minotining buzilishi va to‘qimalar nekrozi (gangrena)ga olib kelishi mumkin. Eritmaning rangi o‘zgargan yoki cho‘kma paydo bo‘lgan hollarda preparatni qo‘llash mumkin emas. Eritmaning ishlatilmagan qismini utilizatsiya qilish kerak. Transport vositalarini, mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri Preparat qo‘llangandan so‘ng shifokor har bir alohida holatda bemorning transport boshqarish yoki yuqori diqqat va tez psixomotor reaksiyalarni talab qiluvchi boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishiga ruxsat berish masalasini individual hal qilishi kerak.

Sимptomlar: arterial bosimning haddan tashqari oshishi, taxikardiya, bradikardiya bilan almashinuvi, ritm buzilishlari (jumladan, qorinchalar va bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi), teri qoplamlarining sovushi va oqarishi, qusish, bosh og‘rig‘i, metabolik atsidoz, miokard infarkti, bosh miya qon quyilishi (ayniqsa, keksalarda), o‘pka shishi, o‘lim. Davolash: preparat yuborilishini to‘xtatish, simptomatik terapiya – arterial bosimni pasaytirish uchun – α-adrenoblokatorlar (fentolamin), aritmiya bo‘lsa – β-adrenoblokatorlar (propranolol).